Musicophyletic Competencies of Therapeutic Pedagogy Students: Insights from Higher Education Teaching Practice in Poland
DOI:
https://doi.org/10.24195/artstudies.2026-3.8Keywords:
musicophyletic competencies, therapeutic pedagogy, academic education, higher education didactics, music therapy, professional preparation of educatorsAbstract
Contemporary training for therapeutic educators requires the development of competencies that respond to evolving societal needs and enable the effective use of diverse methods to support the education and development of individuals with special educational needs. One important aspect of professional preparation involves acquiring competencies related to the educational use of music and selected elements of music therapy in pedagogical practice. This article aims to examine the role of musicophyletic competencies in the education of future therapeutic educators and to present pedagogical insights derived from the delivery of university courses at a Polish higher education institution. The article adopts both a theoretical and a practice-oriented perspective, drawing on a review of the relevant literature, course documentation, and the author’s own teaching experience. It outlines the theoretical foundations of educators’ musicophyletic competencies and discusses their significance in preparing professionals to work with individuals with diverse developmental needs. Furthermore, it presents examples of pedagogical approaches that foster the development of these competencies. The article also explores the challenges associated with designing courses that incorporate music therapy-related content and considers the possibilities for integrating such content into therapeutic education curricula. Particular attention is given to the concept of musicophyletics, proposed as a new term denoting an artistic-pedagogical discipline that integrates music education with activities aimed at supporting individual development. The article concludes that the development of musicophyletic competencies may constitute an important element of the professional preparation of future therapeutic educators, enabling them to employ music-based educational and developmental activities while maintaining clear professional boundaries between the roles of educators and qualified music therapists.
References
1. Bolger, J. (2019). The Pedagogy and Principles of Teaching Therapeutic Practice with Children and Young People. Journal of Teaching in Social Work, 39(2), 181–188. DOI: https://doi.org/10.1080/08841233.2019.1581122
2. Borowiecka, R. (2004). Uczę się z Mozartem. Warszawa: Centrum Edukacji „Rozwój»
3. Chmielińska, A. (2017). Dynamika transgresji twórczych. Studium przypadków pedagogów. Łódź : Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
4. Czerepaniak-Walczak, M. (2001). Kompetencja. W: M. Wójcicka (red.), Jakość kształcenia w szkolnictwie wyższym. Słownik tematyczny (s. 68–72). Warszawa : Centrum Badań Polityki Naukoiwej i Szkolnictwa Wyższego.
5. Day, Ch. (2019). What is teaching abaut? Professionalism and the limitations of standarnd and competetences. European Journal of Education, 54(3), 315-318, https://doi.org/10.1111/ejed.12348
6. Denek, K. (2005), Ku dobrej edukacji. Toruń-Leszno: Wydawnictwo Akademickie „Akapit».
7. Duraj-Nowakowa. K. (2014). Pedagogiczna przestrzeń diagnozy, profilaktyki i terapii. W: J. Skibska i J. Wojciechowska (red.), Diagnoza i terapia pedagogiczna w przestrzeni edukacyjnej (s. 11–19). Kraków : Libron – Filip Lohner.
8. Dz.U. (2023). Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z` dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, poz. 2102.
9. Dz.U. (2024). Obwieszczenie Ministra Nauki z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, poz. 453.
10. Ecclestone, K., Hayes D. (2008). The Dangerous Rise of Therapeutic Education. London: Routledge, https://doi.org/10.4324/9780203870563
11. Galińska, E. (2026). Muzyka jako medium terapeutyczne. Muzyka metaforą człowieka, jego życia i choroby. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
12. Gąsienica-Szostak, A. (2003). Muzykoterapia w rehabilitacji i profilaktyce. Warszawa: PZWL.
13. Gnitecki, J. (2005). Kompetencje nauczyciela w cywilizacji informatycznej. W: H. Moroz (red.), Rozwój zawodowy nauczyciela (s. 119–132). Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
14. Jarkowska, A. E. (2004). Muzyka jako elementy wychowania w rozwoju dziecka z niepełnosprawnością. Tychy: Maternus Media.
15 Jastrząb, J. i Baczała, D. (2011), Wybrane zagadnienia z pedagogiki korekcyjno-kompensacyjnej. Wzorzec terapeuty. Pedagogika Toruńska, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
16. Kataryńczuk-Mania, L. (2022). Muzykoterapia z perspektywy pedagogicznej: wybrane postulaty i refleksje. W: P. Cylulko i J. Gładyszewska-Cylulko (red.), Muzykoterapia: od pionierskiej działalności do kreatywnej twórczości (s. 137–154). Wrocław: Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego.
17. Kierył, M. (2004). Elementy terapii i profilaktyki muzycznej. Warszawa: Co. Maciej Kierył.
18. Kierył, M. (2014). Relaks. Aktywizacja. Warszawa: WSiP.
19. Kijowska, J., M. (2014). Praca terapeuty pedagogicznego z perspektywy studentów. W: J. Skibska i J. Wojciechowska (red.), Diagnoza i terapia pedagogiczna w przestrzeni edukacyjnej (s. 21–37). Kraków: Libron – Filip Lohner.
20. Kisiel, M. (2007). Pedagogiczno-dydaktyczne aspekty wykorzystania muzyki w stymulacji rozwoju dziecka. Dąbrowa Górnicza: Wydawnictwo Naukowe WSB.
21. Konaszkiewicz, Z. (1988). Muzykoterapia w pedagogice terapeutycznej. Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej we Wrocławiu, 45, 19–33.
22. Konieczna, E. J. (2022). Arteterapia w teorii i praktyce. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
23. Konieczna-Nowak L. (2013). Wprowadzenie do muzykoterapii. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
24. Lecourt, E. (2008). Muzykoterapia, czyli jak wykorzystać siłę dźwięków, tłum. L. Teodorowska. Katowice: Videograf II.
25. Łobocki, M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
26. Martínez-Hierrezuelo, Y. & Bernabé Villodre, M. del M. (2025). Perceptions of future teachers of Therapeutic Pedagogy on an intercultural music workshop. International Journal of Inclusive Education, 29(8), 1217–1233, https://doi.org/10.1080/13603116.2023.2263448
27. Orieščikova, H. (2020). Music therapy or music philetics in school? Kultura – Przemiany – Edukacja, 8, 162–173, http://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/6215
28. Parol, R. (2009). Rozwijanie umiejętności terapeutycznych. W: E. Przygońska i I. Chmielewska (red.), Nauczyciele wobec wyzwań współczesności: doświadczenia – badania – koncepcje. Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej.
29. Radwańska, A. (2018). Terapia pedagogiczna. Scenariusz zajęć. Poradnik dla terapeuty u nauczyciela. Warszawa: Difin.
30. Robbins, C. i Nordoff, P. (2008). Terapia muzyką w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, tłum. A. Bryndal i E. Masiak. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
31. Saks, O. (2007). Musicophilia. Tales of Music and the Brain. New York: Vintage Books.
32. Saks, O. (2009). Muzykofiia. Opowieść o muzyce i mózgu, tłum J. Łoziński. Poznań: Zysk i s-ka.
33. Stachyra, K. (2024). Muzykoterapia receptywna. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
34. Stachyra, K. (2025). Pomiędzy edukacja muzyczną a muzykoterapią. Dwie perspektywy pracy z muzyką. Horyzonty Wychowania, 24(71), 45-55. DOI: https://doi.org/10.35765/hw.2025.2471.06
35. Stankowski, A. (2009) Terapia pedagogiczna – wprowadzenie. Chowanna, 1(32), 9-32. https://doi.org/10.31261/CHOWANNA.2009.32.02
36. Szatan, E. (2014). Rozważania o kompetencjach muzycznych nauczycieli-terapeutów w terapii muzyka. W: D. Beczała i J. Błeszyński (red.), Muzyka w logopedii (s. 61-74). Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
37. Tomatis, A. (1995). Ucho i śpiew. Lublin: UMCS.
38. Wosik-Kawala, D. i Zubrzycka-Maciąg, T., red. (2011). Kompetencje diagnostyczne i terapeutyczne nauczyciela. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls».
39. Zińczuk, M. (2021). Kompetencje terapeutyczne nauczyciela w zmieniającej się przestrzeni edukacyjnej. W: A. Karpińska i M. Zińczuk, K. Kowalczuk (red.), Nauczyciel we współczesnej rzeczywistości edukacyjnej (s. 251–265). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
